ترمیم اسکار جراحی
ترمیم جای اسکار اغلب بعد از انجام یک جراحی (که باعث آسیب بافتی شده) یا حتی به دلیل سوختگی و... صورت میگیرد. این اقدام مجموعهای از روشهای جراحی و غیرجراحی است که با هدف بهبود ظاهر زخم، همسطح کردن آن با پوست اطراف و تغییر رنگ یا بافت آن انجام میشود. اگرچه هیچ زخمی بهطور کامل ناپدید نمیشود؛ اما تکنیکهای مدرن از بین بردن اسکار جراحی در کلینیک نفس میتوانند دیدهشدن آن را به حداقل برسانند و ظاهری طبیعیتر به پوست ببخشند.
جراحی پلاستیک اسکار چیست و چگونه انجام میشود؟
جراحی اسکار سوختگی یا جای زخم جراحی، شامل طیف وسیعی از تکنیکها است. هدف این تکنیکها نیز کوچک کردن اسکار، تغییر جهت آن برای پنهان شدن در چینهای طبیعی پوست یا بهبود عملکرد حرکتی در نواحی منقبضشده است.
تلفظ اِسکار پوست (Scar) که برگرفته از واژهای لاتین است، در اصطلاح پزشکی به بافت فیبروزی اشاره دارد که جایگزین پوست طبیعی میشود. شناخت دقیق نوع این بافت توسط جراح، اولین قدم برای انتخاب روش درمانی مناسب برای ترمیم اسکار زخم است. چراکه درمان یک اسکار کلوئیدی با اسکار آتروفیک (فرورفته) کاملاً متفاوت است.
جراحی اسکار نیازمند درک واقعبینانه از نتایج جراحی است. طبق گفته انجمن جراحان پلاستیک آمریکا (ASPS):
هدف از جراحی بازسازی اسکار، بهبود ظاهر زخم تا حد ممکن است؛ اما باید توجه داشت که هیچ تکنیکی نمیتواند یک اسکار را بهطور کامل محو کند و پوست را دقیقاً به حالت قبل از آسیب برگرداند.
دقت کنید که جراحی پلاستیک ترمیم اسکار همیشه اولین گزینه نیست! گاهی باید مدتی صبر کرد تا زخم به بلوغ برسد. بلوغ اسکار ممکن است تا یک سال طول بکشد و در این مدت قرمزی و برجستگی آن تغییر میکند. جراحان متخصص تنها زمانی اقدام به جراحی مجدد میکنند که اسکار به پایداری رسیده باشد.
انواع اسکاری که در کلینیک نفس قابل درمان هستند
ترمیم اسکار صورت یا بدن، میتوان برای از بین بردن زخمهایی صورت گیرد که به دلایل مختلف به وجود آمدهاند. از جمله:
- اسکار جراحی: ناشی از بخیههای عملهای قبلی مانند سزارین یا آپاندیسیت است. در این موارد، جراح ممکن است با برداشتن بافت اسکار قدیمی و بخیه زدن مجدد با تکنیکهای ظریفتر و چند لایه، خط برش را باریکتر و کمتر قابل دیدن کند.
- جراحی اسکار سوختگی: یکی از پیچیدهترین انواع ترمیم است. چراکه سوختگیها اغلب باعث انقباض پوست و محدودیت حرکتی میشوند. در این روش، ممکن است از گرافتهای پوستی (پیوند پوست) یا فلپهای بافتی برای آزادسازی کشش پوست و بازگرداندن دامنه حرکتی و زیبایی به ناحیه آسیبدیده استفاده شود.
- درمان اسکار برجسته یا کلوئیدها: ناشی از تولید بیش از حد کلاژن و چالشی بزرگ در پزشکی هستند. برای این نوع اسکارها، جراحان کلینیک نفس معمولاً ترکیبی از جراحی دقیق برای برداشتن ضایعه و درمانهای کمکی (مانند تزریق کورتیکواستروئیدها) را برای جلوگیری از عود مجدد به کار میگیرند.
- جراحی پلاستیک اسکار جوش: برای افرادی که از اسکارهای عمیق و فرورفته ناشی از آکنه رنج میبرند. روشهایی مانند پانچ اکسیژن (Punch Excision) یا سابسیژن که چسبندگیهای زیر پوست را آزاد میکنند، میتوانند سطح پوست را صافتر کرده و سایههای ناشی از گودیها را از بین ببرند.
ترمیم اسکار صورت، حساسترین جراحی برای درمان اسکار
ترمیم اسکار صورت به دلیل اهمیت زیباییشناختی چهره، نیازمند ظرافت و دقت بسیار بالای جراح است. در این ناحیه، برشها باید دقیقاً در راستای خطوط طبیعی پوست (RSTL) ایجاد شوند. بهاینترتیب جای زخم جدید در میان چین و چروکهای طبیعی صورت پنهان شده و کمتر جلب توجه کند.
جراحی اسکار صورت گاهی شامل تکنیکهایی مانند «Z-plasty» است. در این تکنیک، جراح با ایجاد برشهای مثلثی شکل، جهت خط اسکار را تغییر میدهد تا کشش پوست کاهش یابد. بهعلاوه، ظاهر خطی و طولانی زخم شکسته میشود. امری که باعث بهبود چشمگیر ظاهر نهایی خواهد شد.
در جراحی پلاستیک اسکار صورت علاوه بر بهبود بافت پوست، باید حفظ تقارن اجزای صورت نیز در اولویت قرار بگیرد. اگر اسکار باعث کشیدگی گوشه لب یا پلک شده باشد، جراحی پلاستیک بافت زخم را اصلاح میکند. ضمن این که موقعیت طبیعی اجزای صورت را نیز بازمیگرداند.
مشاهده قبل و بعد جراحی اسکار پوست
مشاهده عکس یا فیلم جراحی اسکار صورت و دیدن نمونه کارهای قبل و بعد این جراحی زیبایی، میتواند دید بهتری از پروسه درمان به مراجعین بدهد. در کلینیک نفس، در جلسات مشاوره، فرایند جراحی و تغییرات احتمالی به صورت بصری برای مراجعین تشریح میشود تا با آگاهی کامل تصمیمگیری کنند.
روشهای مختلف ترمیم زخم اسکار
بسته به نوع اسکار و تشخیص پزشک، نوع درمان نیز در کلینیک نفس متفاوت خواهد بود. اما رایجترین روشهایی که برای این منظور مورد استفاده قرار میگیرند، شامل موارد زیرند:
- جراحی اسکار به روشW-plasty : یکی از تکنیکهای پیشرفته که برای اسکارهای طولانی و خطی کاربرد دارد. در این روش، لبههای زخم به صورت دندانهدار برش داده میشوند. هدف این است که نور پخش شده و خط زخم توسط چشم انسان کمتر به عنوان یک خط ممتد و قابل تشخیص دیده شود.
- جراحی جای اسکار با روش بسط بافت (Tissue Expansion) : در این روش، یک بالون سیلیکونی زیر پوست سالم مجاور اسکار قرار میگیرد. بهاینترتیب پوست کش میآید. سپس از این پوست اضافی سالم برای پوشاندن ناحیهای که اسکار آن برداشته شده است، استفاده میشود.
- عمل جراحی اسکار پوست با لایهبرداری عمیق: روشهایی مانند درم ابریژن (Dermabrasion) یک روش مکمل جراحی است که لایههای سطحی و ناهموار پوست را میساید. هدف این است که پوست جدیدی که رشد میکند، صافتر و همسطحتر با نواحی اطراف باشد.
- لیزر اسکار جراحی: اغلب به عنوان مکمل پس از عمل جراحی استفاده میشود. لیزرهای فرکشنال CO2 یا اربیوم میتوانند با تحریک کلاژنسازی در لایههای عمقی، بافت ناحیه ترمیم شده را نرمتر کنند. ضمناً قرمزی باقیمانده از عمل را سریعتر برطرف میکنند.
هزینه جراحی پلاستیک اسکار چه قدر است؟
هزینه جراحی پلاستیک اسکار به عوامل متعددی از جمله اندازه اسکار، محل قرارگیری آن در بدن، پیچیدگی تکنیک مورد نیاز (مانند نیاز به پیوند پوست یا فلپ) و نوع بیهوشی بستگی دارد. هزینه دقیق، پس از معاینه حضوری در کلینیک نفس تعیین میشود.
باید اضافه کنیم که هزینه جراحی پلاستیک اسکار ممکن است تحت پوشش بعضی بیمههای تکمیلی قرار بگیرد. با این شرایط که جراحی جنبه درمانی داشته باشد (مانند رفع محدودیت حرکتی یا درد) و تنها جنبه زیبایی نداشته باشد. این مورد نیز باید توسط پزشک معتمد بیمه تایید شود.
چند نکته درباره ترمیم اسکار
در ادامه گفتههای بالا، بهتر است چند نکته را زیر را هم پیرامون این جراحی گوشه ذهن داشته باشید:
- موفقیت در از بین بردن اسکار جراحی، به مراقبتهای پس از عمل، دوری از نور خورشید و عدم کشش ناحیه بخیه شده بستگی مستقیم دارد.
- درمان اسکار عمل جراحی شامل مراقبتهای دقیق پس از پروسه ترمیم است. استفاده از ورقهای سیلیکونی و ژلهای مخصوص پس از کشیدن بخیهها، طبق دستورالعملهای بینالمللی مدیریت زخم، میتواند از برجسته شدن مجدد اسکار جلوگیری کند.
- ترمیم اسکار زخم که ناشی از حوادث و تروما (ضربه) باشد، اغلب با لبههای نامنظم همراه است. در این موارد، جراح ابتدا لبههای آسیبدیده و مرده پوست را دبریدمان (تمیزکاری) کرده و سپس بافتهای سالم را با دقت به هم میرساند تا کمترین رد ممکن باقی بماند.
- ترمیم زخم اسکار نیازمند بررسی دقیق تاریخچه پزشکی بیمار است. بیماریهایی مانند دیابت یا مصرف دخانیات میتوانند روند ترمیم زخم را مختل کنند. به همین خاطر نیز در کلینیک نفس پیش از هر اقدامی، وضعیت سلامت عمومی بیمار برای اطمینان از بهبودی بهینه بررسی میشود.
از بین بردن اسکار جراحی یا سوختگی در کلینیک نفس
اگر مایل به ترمیم جای زخم، سوختگی یا آثار جراحیهای قبلی و... هستید، میتوانید همین حالا از طریق شماره 09031775519 با کلینیک نفس در تماس باشید. مشاوران این مجموعه راهنماییهای کلی را ارائه داده و در صورت تمایل میتوانید برای دریافت نوبت مشاوره حضوری رایگان نیز اقدام فرمایید.
سؤالات متداول
آیا با جراحی پلاستیک ترمیم اسکار، جای زخم یا اسکار به طور کامل محو میشود؟
خیر، از نظر علمی هیچ روشی وجود ندارد که بتواند یک زخم را به طور ۱۰۰ درصد ناپدید کند و پوست را به حالت اولیه بازگرداند. هدف از جراحی ترمیم اسکار، بهبود ظاهر زخم، باریک کردن خط برش، تغییر جهت آن برای پنهان شدن در خطوط طبیعی صورت و همسطح کردن آن با پوست اطراف است تا کمتر دیده شود و جلب توجه نکند.
چه زمانی بهترین وقت برای انجام عمل ترمیم اسکار است؟
معمولاً بهتر است حداقل ۶ تا ۱۲ ماه پس از ایجاد زخم یا عمل جراحی اولیه صبر کنید. در این مدت زخم مراحل بلوغ خود را طی میکند و ممکن است ظاهر آن خودبهخود بهبود یابد. انجام جراحی زودهنگام روی زخمی که هنوز فعال، قرمز و ملتهب است، میتواند نتیجه نهایی را خراب کند.
آیا عمل ترمیم اسکار دردناک است و نیاز به بیهوشی کامل دارد؟
میزان درد و نوع بیهوشی به وسعت و محل اسکار بستگی دارد. برای اسکارهای کوچک، معمولاً از بیحسی موضعی استفاده میشود و بیمار دردی حس نمیکند. برای اسکارهای وسیعتر یا جراحیهای پیچیدهتر (مانند اسکارهای سوختگی وسیع) ممکن است نیاز به آرامبخش عمیق یا بیهوشی عمومی باشد. درد پس از عمل معمولاً خفیف است و با مسکنهای معمولی کنترل میشود.
تفاوت درمان با لیزر و جراحی اسکار چیست؟ کدام روش برای من بهتر است؟
جراحی (برش و بخیه مجدد) معمولاً برای تغییر شکل، برداشتن بافتهای اضافه یا رفع کشیدگی پوست استفاده میشود و ساختار زخم را اصلاح میکند. اما لیزر بیشتر برای بهبود بافت سطحی، رفع ناهمواریهای ظریف و اصلاح رنگ اسکار کاربرد دارد.
آیا احتمال بازگشت اسکارهای برجسته (کلوئید) بعد از جراحی وجود دارد؟
اسکارهای کلوئیدی (گوشت اضافه) ذاتاً مستعد عود مجدد هستند. صرفاً بریدن آنها ممکن است باعث شود بزرگتر از قبل برگردند. به همین دلیل، پزشکان ما برای درمان کلوئیدها از رویکردهای چندگانه استفاده میکنند. یعنی جراحی همراه با تزریق کورتیکواستروئید یا استفاده از ورقههای سیلیکونی تا احتمال بازگشت به حداقل برسد.